Bu haber, o karanlık gecede yaşananları bir annenin gözünden anlatıyor.
O gece o, sadece bir anneydi…
Yorgun, uykusuz ve çaresiz.

Sarsıntıyla birlikte uykusundan fırlayan anne, çocuklarına ulaşabilmek için karanlıkta yolunu aradı. Duvarlar çatlıyor, eşyalar savruluyor, çığlıklar geceyi yırtıyordu. O anlarda ne saat vardı ne de zamanın anlamı… Sadece tek bir düşünce: “Çocuklarım nerede?”

Türkiye, 6 Şubat’ta 7.7 ve 7.6 büyüklüğünde iki büyük depremle sarsıldı. Meydana gelen depremlerde on binlerce vatandaşımız hayatını kaybetti, binlercesi yaralandı. Kimi enkaz altından mucizevi şekilde kurtarıldı, kimi ise sevdiklerini geride bıraktı. Acı, her haneye farklı bir şekilde düştü.

Aradan geçen yıllara rağmen 6 Şubat’ın izi hâlâ taze. Aynı hüzün, aynı sessizlik ve aynı dualar bugün de yüreklerde.
Hafız olan Allah’tan niyazımız; ülkemizi, milletimizi böylesi felaketlerden muhafaza etmesi…
Bir daha hiçbir annenin, o karanlık geceyi yaşamaması için.

Bilim insanları, özellikle mRNA aşıları sonrasında nadir de olsa miyokardit ve perikardit gibi kalp kası ve kalp zarı iltihaplanmalarının görülebildiğini belirtti. Viral vektör aşılarıyla ilgili olarak ise Guillain-Barré sendromu gibi kas zayıflığına yol açan nörolojik rahatsızlıklar ile beyinde pıhtılaşma riskinin artabileceğine dikkat çekildi.

Uzmanlar, bu yan etkilerin oldukça nadir olduğunu vurgulamakla birlikte, aşı olan bireylerin sağlık durumlarının özellikle ilk haftalarda daha yakından izlenmesinin önem taşıdığını ifade ediyor. Araştırmacılar, elde edilen bulguların kesin neden-sonuç ilişkisini ortaya koyabilmesi için daha fazla klinik çalışmaya ihtiyaç olduğunu da belirtiyor.

Öte yandan bilim insanları, sağlık otoriteleri ile toplum arasında daha şeffaf bir iletişim kurulması gerektiğini savunuyor. Aşılarla ilgili yan etki verilerinin kamuya açık veri panelleri aracılığıyla paylaşılmasının, toplumun doğru bilgilendirilmesine katkı sağlayacağı ifade ediliyor.

Araştırma ekibi, Covid-19 aşılarının genel olarak halk sağlığı açısından büyük fayda sağladığını vurgularken, olası risklerin erken tespiti ve yönetilmesi için çalışmaların kararlılıkla sürdürüleceğini belirtiyor. Uzmanlar, bu süreçte kamuoyunun doğru bilgiye ulaşmasının ve sağlık önlemlerine uyumun büyük önem taşıdığını dile getiriyor.

Üşümezsoy’a göre riskin merkezinde, Çınarcık-Esenköy-Bozburun hattı yer alıyor. Bu bölgedeki fay segmentlerinin dikkatle izlenmesi gerektiğini vurgulayan Üşümezsoy, “Teşvikiye’den Esenköy’e uzanan hat, Marmara’nın güneyinde en kritik segmentlerden biri. Bu hattın kırılması halinde 6.5 ila 7 büyüklüğünde bir deprem meydana gelebilir” dedi.

Yalova çevresindeki fayları da değerlendiren Üşümezsoy, 1894’te kırılan Yalova-Çınarcık hattının günümüzde büyük bir stres taşımadığını ancak hemen güneyindeki Bozburun Fayı’nın risk oluşturduğunu söyledi. Olası bir Güney Marmara depreminin İstanbul’da büyük bir yıkıma yol açmayacağını dile getiren Üşümezsoy, buna karşın Yalova ve çevresi için ciddi bir tehdit söz konusu olduğunu ifade etti.

Öte yandan Balıkesir’in Sındırgı ilçesinde yaşanan 6.1 büyüklüğündeki depremin ardından bölgede artçı sarsıntılar devam ediyor. Bugün meydana gelen 4.9’luk deprem sonrası A Haber canlı yayınına katılan Üşümezsoy, artçıların dağılımına dikkat çekti. Harita üzerinden değerlendirme yapan Üşümezsoy, artçıların Sındırgı merkezli faydan ziyade güneye doğru ilerlediğini belirtti.

“Sındırgı fayı altında köklenmiş durumda. Ancak dağa doğru ilerledikçe paralel listrik faylar devreye giriyor” diyen Üşümezsoy, Simav Fayı çevresindeki hareketliliğin de yakından izlenmesi gerektiğini söyledi. Bölgedeki bazı kümelenmelerin kafasında soru işareti oluşturduğunu dile getiren Üşümezsoy, “Bu sarsıntılar artçı mı, yoksa yeni bir depremin öncüleri mi, bunu dikkatle takip etmeliyiz. Burada 6 büyüklüğünde bir deprem olasılığı göz ardı edilmemeli” ifadelerini kullandı.

Üşümezsoy, deprem riskinin yalnızca genel senaryolarla değil, yerel zemin özellikleri ve yapı güvenliği üzerinden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayarak, özellikle sahil kesimlerinde yapı güçlendirme çalışmalarının hayati önem taşıdığına dikkat çekti.

Araştırmada özellikle şitaki ve istiridye mantarlarının iç yapısında bulunan ağların, elektrik sinyallerini algılama ve “hatırlama” yeteneğine sahip olduğu belirlendi. Bu özellik, literatürde “memristör” olarak adlandırılan ve geçmiş elektriksel durumları saklayabilen özel bileşenlerle benzerlik gösteriyor. Bilim insanları, mantarın farklı noktalarına yerleştirilen elektrotlar aracılığıyla bu biyolojik yapıları test etti.

Yaklaşık iki ay süren deneyler sonucunda, mantar tabanlı memristörlerin RAM benzeri bir davranış sergilediği gözlemlendi. Sistem, saniyede 5.850 farklı elektriksel durum arasında geçiş yapabildi ve bu geçişleri yaklaşık yüzde 90 doğruluk oranıyla gerçekleştirdi. Frekans arttıkça performansta düşüş yaşansa da araştırmacılar, tıpkı insan beyninde olduğu gibi daha fazla biyolojik birim eklenerek bu kaybın telafi edilebildiğini ortaya koydu.

Bu yaklaşım, biyolojik sistemlerin ölçeklenebilir yapısına dikkat çekiyor. Geleneksel yarı iletkenlerin aksine, mantar temelli elektronik bileşenler nadir minerallere ihtiyaç duymuyor ve yüksek enerji tüketen üretim süreçlerinden geçmiyor. Üstelik tamamen biyobozunur olmaları sayesinde elektronik atık sorununa çevre dostu bir alternatif sunuyor.

Araştırma kapsamında kullanılan mantarlar, dayanıklılığı artırmak amacıyla dehidrasyona uğratıldı ve farklı voltaj ile frekanslarda test edildi. Elde edilen bulgular, mantarın farklı bölümlerinin farklı elektriksel özellikler sergilediğini ve bu özelliklerin uygulanan voltaja göre değiştiğini gösterdi.

Bilim insanlarına göre bu teknoloji, kısa vadede klasik RAM’lerin yerini almayacak olsa da düşük enerji tüketimi, biyolojik uyumluluk ve sürdürülebilirlik gibi avantajları sayesinde geleceğin çevre dostu elektronik sistemleri için güçlü bir aday olabilir.

Bloomberg’de yer alan habere göre Airbus, UBTech’in S2 model insansı robotlarını uçak fabrikalarında kullanmayı planlıyor. Şirketten yapılan açıklamada robotların hangi aşamalarda görev alacağına dair detay paylaşılmadı ancak sipariş, insansı robotların sanayi üretiminde daha geniş bir rol üstlenebileceğine dair beklentileri artırdı.

İnsansı robotlar uzun süredir üretim hatlarında kullanılan endüstriyel robotlardan farklı olarak, insan hareketlerini taklit edebilen yapılarıyla öne çıkıyor. Çinli firmalar bu robotları özellikle kutu taşıma, malzeme ayıklama ve güvenlik denetimleri gibi alanlarda konumlandırmayı hedefliyor. Ancak bu uygulamaların verimliliğine yönelik saha testleri ve araştırmalar halen devam ediyor.

Araştırma şirketi Omdia’nın verilerine göre, geçen yıl dünya genelinde sevk edilen yaklaşık 13 bin insansı robotun büyük bölümü Çin menşeli oldu. Bu durum Çin’in insansı robot pazarındaki ağırlığını ortaya koyuyor.

Öte yandan yatırımcı ilgisi de hızla artıyor. Çin İnsansı Robot Endeksi, son iki yılda yaklaşık iki katına çıkarak sektörün finansal açıdan da yakından takip edildiğini gösteriyor.

Uzmanlara göre insansı robotların yaygınlaşması, bazı mesleklerde dönüşümü kaçınılmaz kılarken, bu teknolojinin insan gücünü tamamen ortadan kaldırmaktan ziyade üretim süreçlerini destekleyici bir rol üstlenmesi bekleniyor.

Yerel üretim ve ortak geliştirme hedefleniyor

İmzalanan anlaşma kapsamında, STM’nin harp sahasında etkinliği kanıtlanmış taktik insansız hava araçlarının Katar’da yerel olarak üretilmesi, sistem entegrasyonlarının yapılması ve geleceğe yönelik yeni kabiliyetlerin geliştirilmesi planlanıyor. İş birliğinin yalnızca insansız hava sistemleriyle sınırlı kalmayarak, insansız deniz platformlarını da kapsayacak şekilde genişletilmesi öngörülüyor.

Bu çerçevede STM, Barzan Holding’e mühendislik, sistem geliştirme ve ileri teknoloji entegrasyonu alanlarında geliştirme ortağı olarak destek sağlayacak. Anlaşmayla birlikte Katar’ın savunma teknolojileri ekosisteminin güçlendirilmesi de hedefleniyor.

STM İHA’ları Katar’a geliyor

Bugüne kadar 15’ten fazla ülkede aktif olarak kullanılan STM’nin taktik İHA sistemleri, bu anlaşmayla birlikte Katar’ın envanterine de girmiş olacak. Katar, STM İHA’larını yalnızca üretmekle kalmayacak; kendi savunma sistemlerine entegre ederek yeni operasyonel kabiliyetler kazanmayı da amaçlıyor.

Taraflar arasında imzalanan mutabakatın mali boyutuna ilişkin ise herhangi bir resmi açıklama yapılmad

SWPC tarafından yapılan açıklamada, bunun son 20 yılın en büyük güneş radyasyon fırtınası olduğu belirtilirken, S4 düzeyinde bir olayın en son 2003 yılında kayda geçtiği hatırlatıldı.

Fırtına, 18 Ocak’ta Güneş üzerindeki AR4341 adlı aktif güneş lekesi bölgesinde meydana gelen X1.9 sınıfı güçlü bir patlama ile başladı. Patlamanın ardından oluşan ve doğrudan Dünya’ya yönelen tam halkalı koronal kütle atımı (CME), alışılmadık derecede yüksek bir hızla ilerleyerek Güneş’ten Dünya’ya yaklaşık 25 saat içinde ulaştı. Oysa bu tür plazma bulutlarının yolculuğu normal şartlarda iki ila dört gün sürüyor.

CME’nin Dünya’ya ulaşmasıyla birlikte, 19 Ocak itibarıyla manyetik koşullar G4 (şiddetli) jeomanyetik fırtına seviyesine yükseldi. SWPC tahmincilerinden Shawn Dahl, uzaydaki manyetik enerjinin olağan arka plan değerlerinin yaklaşık 20 katına çıktığını ifade etti.

Gelişmeler üzerine SWPC; havayolu şirketleri, NASA, Federal Havacılık İdaresi (FAA), Acil Durum Yönetim Ajansı (FEMA) ve Kuzey Amerika Elektrik Güvenilirliği Kurumu’nu olası aksaklıklara karşı bilgilendirdi. Yetkililer, kritik altyapıların önlem alabilmesi için ilgili kurumlarla sürekli temas halinde olunduğunu vurguladı.

Özellikle yüksek irtifalarda radyasyon seviyelerinin artması, Uluslararası Uzay İstasyonu’ndaki astronotlar ile kutup bölgelerinden geçen uçuşlardaki yolcular açısından risk oluşturuyor. Bu gibi durumlarda astronotların, istasyonun daha iyi korunan bölümlerine geçmesi standart bir güvenlik prosedürü olarak uygulanıyor.

Jeomanyetik fırtına, uydu operatörleri için de dikkatle izleniyor. Özellikle jeosenkron yörüngedeki uydular, GPS hassasiyeti ve kutup bölgelerindeki yüksek frekanslı radyo iletişimi geçici olarak etkilenebiliyor. Ancak Colorado Üniversitesi’nden güneş fizikçisi Ryan French, genel halkı etkileyecek geniş çaplı bir teknolojik kesinti beklenmediğini belirtiyor.

Fırtınanın en dikkat çekici sonuçlarından biri ise kuzey ışıklarının (aurora) normalde görülmediği orta enlemlere kadar inmesi oldu. NOAA tahminlerine göre, fırtınanın sürmesi halinde ABD’de 24’ten fazla eyalette, hatta Alabama ve Kuzey Kaliforniya’ya kadar aurora gözlemleri mümkün olabilir. Avrupa’da da Hollanda ve Almanya başta olmak üzere birçok ülkeden kuzey ışığı raporları geldi.

Uzay hava durumu uzmanları, aktif güneş lekesi bölgesinde önümüzdeki günlerde yeni patlamalar yaşanabileceği ve Dünya’ya yönelen ek fırtınaların ihtimal dahilinde olduğu uyarısında bulunuyor.

Son yıllarda yenilenebilir enerji yatırımlarını hızlandıran Almanya’da, elektrik arzının talebi aştığı dönemler giderek artıyor. Bu durum, 2025 yılı boyunca ülkede toplam 573 saat negatif elektrik fiyatı görülmesine yol açtı. Bu süre, bir önceki yıla kıyasla yaklaşık yüzde 25’lik bir artış anlamına geliyor. Rondo’nun geliştirdiği “Heat Battery” sistemi ise tam olarak bu fazla ve ucuz elektriği değerlendirmek üzere tasarlandı.

Sistem, şebekede yenilenebilir kaynaklardan gelen elektriğin bol ve ucuz olduğu anlarda şarj oluyor. Elektrik enerjisi, özel olarak tasarlanmış tuğlalar içinde ısıya dönüştürülerek depolanıyor. İhtiyaç duyulduğunda ise bu depolanan ısı, kesintisiz şekilde yüksek sıcaklıkta buhar üretiminde kullanılıyor.

Brunsbüttel’de kurulacak ısı bataryasının enerji depolama kapasitesi 100 megavatsaat (MWh) olacak. Sistemin 2026 yılının sonuna doğru devreye alınması planlanıyor. Proje tamamlandığında, Ekim ayında Kaliforniya’da faaliyete geçen yine 100 MWh kapasiteli Rondo ısı bataryasıyla birlikte dünyanın en büyük endüstriyel ısı bataryaları arasında yer alacak.

Tam kapasiteyle çalıştığında sistem, Brunsbüttel tesisinin toplam buhar ihtiyacının yaklaşık yüzde 10’unu karşılayacak. Bu sayede yılda 13 bin tona kadar karbondioksit emisyonunun önüne geçilmesi hedefleniyor. Hâlihazırda tesis genelinde buhar üretimi büyük ölçüde doğalgazla sağlanıyor.

Endüstride elektrikli termal enerji depolama (ETES) ya da termal batarya olarak adlandırılan bu teknoloji, aslında oldukça köklü bir malzemeye dayanıyor. Çelik üretiminde yüzyıllardır kullanılan tuğlalar, sistemde ısı depolama ortamı olarak görev yapıyor. Elektrikle ısıtılan bu tuğlalar, enerjiyi geleneksel bir buhar kazanına aktararak emisyonsuz buhar üretimini mümkün kılıyor.

Rondo Heat Battery’yi benzer çözümlerden ayıran unsur ise basit bir malzemenin, gelişmiş otomasyon ve kontrol teknolojileriyle birleştirilmesi. Bu sayede sanayi tesisleri, yenilenebilir kaynaklardan gelen elektriği güvenilir ve sürekli bir ısı kaynağına dönüştürebiliyor.